W codziennym języku słowa „tkanina" i „materiał" często oznaczają po prostu każdy kawałek materiału z beli. Tymczasem z technicznego punktu widzenia większość materiałów dzieli się na dwie duże rodziny: tkaniny i dzianiny. Różnica między nimi decyduje o tym, jak materiał się zachowuje – czy się rozciąga, czy się strzępi, jak się szyje i do czego najlepiej pasuje.
W tym poradniku wyjaśniamy tę różnicę prosto i praktycznie – tak, żebyś przed zakupem wiedział dokładnie, czego potrzebujesz.
Na czym polega różnica?
Różnica tkwi w sposobie łączenia nici:
- Tkanina powstaje przez przeplatanie dwóch układów nici pod kątem prostym – osnowy (wzdłuż) i wątku (w poprzek). Przypomina to konstrukcję kraty: stabilną i wytrzymałą.
- Dzianina powstaje z oczek – jedna nić (lub więcej) tworzy pętelki, które zahaczają o siebie, jak w swetrze robionym na drutach, tylko w mikroskali.
To wszystko. Ta jedna różnica konstrukcyjna odpowiada za niemal wszystkie praktyczne różnice między nimi.
Jak to się przekłada na praktykę?
Rozciągliwość
Dzianina rozciąga się naturalnie – oczka mogą się odkształcać w każdym kierunku, nawet bez dodatku elastanu. Tkanina w swojej podstawowej formie prawie się nie rozciąga (minimalnie po skosie). Jeśli tkanina jest elastyczna, to niemal zawsze dzięki domieszce elastanu lub lycry.
Strzępienie
Tkanina po przecięciu strzępi się – przecięte nici osnowy i wątku wysuwają się z krawędzi. Dlatego krawędzie tkanin wykańcza się owerlokiem lub podwinięciem. Dzianina się nie strzępi – oczka trzymają się nawzajem. Jej krawędzie mogą się za to lekko zawijać, co jest naturalną cechą.
Gniecenie
praktycznie się nie gniotą – struktura oczek amortyzuje zagniecenia. Tkaniny gniotą się w różnym stopniu, zależnie od włókna i splotu.
Układ i sylwetka
Dzianina układa się miękko i podąża za ciałem – dlatego króluje w odzieży dopasowanej i wygodnej. Tkanina lepiej trzyma formę i strukturę – dlatego wybiera się ją do konstrukcyjnych fasonów, koszul, marynarek czy dekoracji wymagających kształtu.
Co wybrać do konkretnego projektu?
- Dopasowana sukienka, która ma się układać na sylwetce → dzianina (np. dzianina ITY)
- Elegancka sukienka o zbudowanej formie → tkanina (np. satyna, tafta)
- Wygodny top, spódnica na co dzień → dzianina
- Koszula, marynarka, spodnie w kant → tkanina
- Obrus, zasłony, pokrowce → tkanina
- Strój taneczny lub sceniczny wymagający swobody ruchu → dzianina
Jak rozpoznać dzianinę od tkaniny w sklepie?
Dwa proste testy:
- Test rozciągania: pociągnij materiał delikatnie w poprzek. Dzianina wyraźnie się rozciągnie i wróci do formy; tkanina (bez elastanu) prawie wcale.
- Test krawędzi: przyjrzyj się przeciętemu brzegowi. Strzępiące się nitki = tkanina. Brzeg czysty, ewentualnie lekko zawinięty = dzianina.
W sklepie internetowym nie musisz zgadywać – w Sangtex dzianiny i tkaniny znajdziesz w osobnych kategoriach, a skład i charakter materiału opisujemy przy każdym produkcie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy dzianina jest lepsza od tkaniny?
Żadna nie jest „lepsza" – służą do różnych celów. Dzianina wygrywa tam, gdzie liczy się elastyczność i wygoda; tkanina tam, gdzie potrzebna jest forma, struktura i stabilność.
Czy dzianina się strzępi?
Nie – dzięki konstrukcji z oczek krawędzie dzianiny nie strzępią się jak w tkaninach. Mogą się jedynie lekko zawijać.
Czy każda elastyczna tkanina to dzianina?
Nie. Tkanina z domieszką elastanu (np. satyna z lycrą) też się rozciąga, ale w mniejszym stopniu i tylko dzięki dodatkowi elastycznego włókna. Dzianina rozciąga się z natury swojej konstrukcji.
Co jest łatwiejsze w szyciu dla początkujących?
Tkaniny bez elastanu są zwykle łatwiejsze na start – nie uciekają spod stopki i nie rozciągają się podczas szycia. Dzianiny wymagają odpowiedniej igły (z kulką) i najlepiej owerloka lub ściegu elastycznego.
Jak prać i tkaniny?
Zawsze według zaleceń dla konkretnego materiału – skład włókna ma większe znaczenie niż konstrukcja. Ogólna zasada: delikatne pranie w niskiej temperaturze jest bezpieczne dla większości materiałów.
Facebook
Instagram